Zijn er mobiele mantelzorgwoningen?
Ja, er bestaan mobiele of verplaatsbare mantelzorgwoningen, meestal in prefab of modulaire vorm. Juridisch geldt dat iedere plaatsing – ook van een mobiele unit – moet voldoen aan de Omgevingswet, het omgevingsplan en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Verplaatsbaarheid verandert niets aa…
Er bestaan mobiele of verplaatsbare mantelzorgwoningen, doorgaans uitgevoerd als prefab of modulaire units die in hun geheel of in delen kunnen worden vervoerd. Technisch zijn zij ontworpen om relatief eenvoudig te worden verplaatst. Juridisch maakt de verplaatsbaarheid echter geen uitzondering op de regels voor bouwen en gebruik.
Kort samengevat: mobiele mantelzorgwoningen zijn toegestaan, maar iedere plaatsing wordt juridisch beschouwd als een nieuwe bouwactiviteit onder de Omgevingswet.
Artikel 5.1 van de Omgevingswet bepaalt of voor het bouwen van een bouwwerk een omgevingsvergunning nodig is. Ook wanneer het gaat om een verplaatsbare unit, wordt plaatsing op een perceel aangemerkt als bouwen. Indien de unit binnen de voorwaarden voor bijbehorende bouwwerken valt, kan plaatsing vergunningvrij zijn. Overschrijding van maximale oppervlakte of situeringseisen leidt tot vergunningplicht.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt bouwtechnische eisen aan woonfuncties. Een mobiele mantelzorgwoning moet voldoen aan eisen voor constructieve veiligheid, brandveiligheid, ventilatie en energieprestatie (BENG), net als een permanent gebouwde woning.
De kwalificatie als roerend of onroerend hangt af van duurzame plaatsing. Zodra de woning op een fundering wordt geplaatst en bedoeld is om langdurig te blijven staan, wordt zij op grond van artikel 3:3 Burgerlijk Wetboek aangemerkt als onroerende zaak.
Een concreet voorbeeld: een mobiele mantelzorgwoning van 45 m² wordt geplaatst in de tuin van een hoofdwoning. De woning wordt aangesloten op nutsvoorzieningen en gefundeerd op schroefpalen. Hoewel zij technisch verplaatsbaar blijft, wordt zij juridisch als onroerend aangemerkt zolang zij duurzaam is geplaatst.
Wat bij de gemeente moet worden nagegaan, is of het omgevingsplan plaatsing toestaat en of aanvullende eisen gelden voor tijdelijke of permanente plaatsing. Verplaatsbaarheid geeft geen automatisch recht op tijdelijke vrijstelling.
De mantelzorgrelatie moet blijven voldoen aan artikel 1.1.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). Zonder zorgrelatie kan zelfstandig gebruik planologisch niet zijn toegestaan.
Voor de Wet waardering onroerende zaken (artikel 17) wordt de woning meegenomen in de WOZ-waardering indien zij duurzaam met de grond is verbonden.
De essentie is dat mobiele mantelzorgwoningen bestaan en technisch flexibel zijn, maar juridisch onder hetzelfde kader vallen als andere mantelzorgwoningen. Iedere plaatsing moet voldoen aan de Omgevingswet en het Bbl.
Lees ook ons artikel over Zijn mantelzorgwoningen verplaatsbaar?.
Bronnen
- [Wet] Omgevingswet — art. 5.1 — Vergunningplicht bouwactiviteiten — geraadpleegd 2026-02-21
- [Besluit] Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) — Bouwtechnische eisen woonfunctie (incl. BENG) — geraadpleegd 2026-02-21
- [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 3 — art. 3:3 — Onroerende zaak — geraadpleegd 2026-02-21
- [Wet] Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 — art. 1.1.1 — Definitie mantelzorg — geraadpleegd 2026-02-21
- [Besluit] Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) — Omgevingsplanregels — geraadpleegd 2026-02-21
- [Wet] Wet waardering onroerende zaken — art. 17 — Waardebepaling — geraadpleegd 2026-02-21
- [Wet] Algemene wet bestuursrecht — Handhaving — geraadpleegd 2026-02-21
- [Uitleg] IPLO — Vergunningvrij bouwen bijbehorende bouwwerken — geraadpleegd 2026-02-21
- [Uitleg] Rijksoverheid — Regels voor tijdelijke bouwwerken — geraadpleegd 2026-02-21
