Vergunning voor een mantelzorgwoning: wat mag er op uw erf?
Geen algemene vuistregels: wij halen de officiële regels op die gelden voor uw adres en uw gemeente. Vul uw adres in — dat is de sleutel.
Vul uw eigen adres in — wij zoeken uw gemeente er automatisch bij.
Wij gebruiken het landelijke Omgevingsloket (DSO) — dezelfde bron als uw gemeente. Uw adres gebruiken we alleen voor deze check.
Is dit uw perceel?
We raadplegen het officiële Omgevingsloket. Dit duurt soms een paar tellen — de regels verschillen per gemeente.
Een moment, we kijken het na bij het Omgevingsloket…
Vul uw e-mailadres in — u ontvangt een link waarmee u later verder gaat waar u gebleven was. Geen wachtwoord nodig.
Vul een geldig e-mailadres in.
- Huurt u de woning of de grond? Dan heeft u ook schriftelijke toestemming nodig van de verhuurder of woningcorporatie — die staat los van deze uitkomst. Wij helpen u dat aan te vragen.
- Erfpacht, VvE of een gedeelde tuin? Check de voorwaarden in uw akte of reglement; ook dat valt buiten de vergunningregels.
Uw uitkomst is bewaard.
Bewaar deze uitkomst in een gratis dossier.
Vul een geldig e-mailadres in.
Geen nieuwsbrief, geen verplichtingen. Verwijderen kan altijd met één klik.
Dat ligt niet aan u — het Omgevingsloket is soms even onbereikbaar. Geen probleem: onze adviseur zoekt de regels van uw gemeente handmatig uit, gratis.
Of bel direct: 085 06 00 335
Wanneer is een mantelzorgwoning vergunningvrij?
In veel gevallen mag een mantelzorgwoning zonder omgevingsvergunning op het achtererf worden geplaatst. Zij geldt planologisch meestal als een bijbehorend bouwwerk bij de hoofdwoning, en het Besluit bouwwerken leefomgeving wijst die categorie onder voorwaarden aan als vergunningvrij.
Belangrijk is dat het om twee dingen tegelijk gaat, die apart worden beoordeeld: het plaatsen van het bouwwerk en het gebruiken ervan als zelfstandige woonruimte. Voor beide kan een vergunning nodig zijn, en het eerste zegt niets over het tweede.
De landelijke regels vormen het kader, maar uw gemeente vult ze in via het omgevingsplan. Daarom kan hetzelfde ontwerp in de ene gemeente vergunningvrij zijn en in de buurgemeente niet. Dat is precies wat de check hierboven voor uw adres uitzoekt.
Waar de gemeente naar kijkt
Het staat op het achtererf
Het bouwwerk hoort achter de voorgevelrooilijn te staan, op het deel van het erf dat als achtererfgebied geldt. Voor de woning of op een zijerf aan de straatkant gelden andere regels.
De maten blijven binnen de grenzen
Oppervlakte, bouwhoogte en de afstand tot de perceelsgrens zijn begrensd, en er geldt een maximum aan hoeveel van het erf bebouwd mag zijn. Die getallen staan in het omgevingsplan van uw gemeente.
Het is grondgebonden en van één bouwlaag
Een mantelzorgwoning is gelijkvloers en staat op de grond. Dat is niet alleen een regel: het is ook waarom deze woonvorm werkt voor iemand die slechter ter been wordt.
Er is een echte zorgrelatie
Het zelfstandig bewonen is gekoppeld aan mantelzorg zoals omschreven in de Wmo 2015. Gemeenten mogen vragen om onderbouwing van de zorgbehoefte, bijvoorbeeld met een verklaring.
Het gebruik past in het omgevingsplan
Het bouwwerk mag vergunningvrij zijn en het gebruik als zelfstandige woning toch niet zijn toegestaan. Die twee worden los van elkaar beoordeeld.
Uw gemeente stelt geen extra eisen
Gemeenten kunnen aanvullende regels stellen over afmetingen, situering en gebruik. Twee buurgemeenten kunnen daarin verschillen, en daar loopt een vuistregel van internet stuk.
Wanneer u wél een vergunning nodig heeft
U heeft wél een omgevingsvergunning nodig zodra de woning buiten de vergunningvrije grenzen valt: groter dan het omgevingsplan toestaat, buiten het achtererfgebied, te dicht op de perceelsgrens of op een erf dat al te vol staat. Ook het zelfstandig bewonen kan een vergunning voor een omgevingsplanactiviteit vragen als het omgevingsplan die woonvorm niet toestaat.
Dat is geen eindstation. Een vergunningaanvraag is een normale route en wordt regelmatig verleend; wij begeleiden hem en weten wat een gemeente wil zien. Het verschil zit vooral in doorlooptijd en onderbouwing.
Veelgestelde vragen over de vergunning
Vaak niet, als de woning binnen de vergunningvrije grenzen van het Besluit bouwwerken leefomgeving blijft en op het achtererf staat. Of dat voor uw perceel geldt, hangt af van het omgevingsplan van uw gemeente.
Lees het volledige antwoord →Via het Omgevingsloket, bij uw eigen gemeente. U levert een tekening, de situering op het perceel en een onderbouwing van de zorgbehoefte aan. Wij verzorgen die aanvraag als u dat wilt.
Lees het volledige antwoord →Dat verschilt per gemeente en hangt af van de grootte van uw erf en van wat er al aan bijgebouwen staat. Er geldt zowel een maximum aan oppervlakte als aan het bebouwd percentage van het erf.
Het zelfstandige gebruik is gekoppeld aan de mantelzorgrelatie. Stopt de zorg, dan vervalt meestal de grond voor dat gebruik en moet de situatie worden teruggebracht, tenzij de gemeente anders bepaalt.
Lees het volledige antwoord →Allebei. De Omgevingswet en het Bbl vormen het landelijke kader; de gemeente vult dat in via het omgevingsplan en mag aanvullende eisen stellen.
Dat kan, maar u heeft dan naast de gemeentelijke regels ook toestemming van de verhuurder nodig. Die twee staan los van elkaar.
Lees het volledige antwoord →