Kan ik een mantelzorgwoning verplaatsen naar een andere tuin?

Het verplaatsen van een mantelzorgwoning naar een andere tuin is technisch mogelijk, met name bij prefab of modulaire woningen. Juridisch geldt echter dat iedere plaatsing op een nieuwe locatie wordt aangemerkt als een zelfstandige bouwactiviteit onder de Omgevingswet.

Kort samengevat: verplaatsing is toegestaan, maar vereist een nieuwe planologische en bouwtechnische toets op de nieuwe locatie.

Artikel 5.1 van de Omgevingswet bepaalt dat voor het bouwen van een bouwwerk een omgevingsvergunning nodig kan zijn. Wanneer een mantelzorgwoning wordt verwijderd en op een ander perceel wordt geplaatst, is er sprake van een nieuwe bouwhandeling. Of deze vergunningvrij kan plaatsvinden, hangt af van de maximale toegestane oppervlakte en situering binnen het omgevingsplan van de betreffende gemeente.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt bouwtechnische eisen aan woonfuncties, waaronder constructieve veiligheid, brandveiligheid en energieprestatie. Bij herplaatsing moet worden beoordeeld of de woning nog voldoet aan de actuele normen. Indien de woning ouder is, kunnen aanvullende aanpassingen nodig zijn.

De kwalificatie als roerend of onroerend hangt af van de fase van verplaatsing. Tijdens transport kan de woning als roerende zaak worden aangemerkt. Zodra zij op de nieuwe locatie duurzaam met de grond wordt verbonden, wordt zij op grond van artikel 3:3 Burgerlijk Wetboek opnieuw aangemerkt als onroerende zaak.

Een concreet voorbeeld: een mantelzorgwoning van 50 m² wordt na beëindiging van een zorgsituatie verwijderd en verplaatst naar de tuin van een ander familielid. In de nieuwe gemeente staat het omgevingsplan maximaal 60 m² aan bijbehorende bouwwerken toe, waarvan reeds 30 m² is bebouwd. De woning kan dan slechts binnen de resterende 30 m² vergunningvrij worden geplaatst; voor de volledige oppervlakte kan een vergunning nodig zijn.

Het zelfstandige gebruik moet gekoppeld blijven aan een mantelzorgrelatie zoals bedoeld in artikel 1.1.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). Zonder zorgrelatie is zelfstandig gebruik niet toegestaan.

Voor de Wet waardering onroerende zaken (artikel 17) wordt de woning op de nieuwe locatie meegenomen in de WOZ-waardering zodra zij duurzaam met de grond is verbonden.

Wat bij de gemeente moet worden nagegaan, is of plaatsing vergunningvrij mogelijk is, welke maximale bebouwing is toegestaan en of aanvullende eisen gelden voor situering of afstand tot perceelsgrenzen.

De essentie is dat verplaatsing technisch mogelijk is, maar juridisch wordt behandeld als een nieuwe bouwactiviteit. Elke nieuwe locatie vereist een volledige toetsing aan het omgevingsplan en het Bbl.

Lees ook ons artikel over Mag een mantelzorgwoning in elke tuin geplaatst worden?.

Bronnen

• [Wet] Omgevingswet — art. 5.1 — Vergunningplicht bouwactiviteiten — geraadpleegd 2026-02-21
• [Besluit] Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) — Bouwtechnische eisen woonfunctie — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 3 — art. 3:3 — Onroerende zaak — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 — art. 1.1.1 — Definitie mantelzorg — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet waardering onroerende zaken — art. 17 — Waardebepaling — geraadpleegd 2026-02-21
• [Besluit] Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) — Omgevingsplanregels bijbehorende bouwwerken — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Algemene wet bestuursrecht — Vergunningprocedure en handhaving — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] IPLO — Herplaatsing bouwwerken onder de Omgevingswet — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] Rijksoverheid — Vergunningvrij bouwen bijgebouwen — geraadpleegd 2026-02-21