Zijn mantelzorgwoningen geschikt voor internationale mantelzorg (expats)?

Mantelzorgwoningen kunnen in beginsel ook worden ingezet bij internationale mantelzorg, bijvoorbeeld wanneer een familielid uit het buitenland tijdelijk of langdurig naar Nederland komt om zorg te ontvangen of te verlenen. Juridisch is niet de nationaliteit doorslaggevend, maar de aanwezigheid van een mantelzorgrelatie zoals bedoeld in artikel 1.1.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015).

Kort samengevat: planologisch is internationale mantelzorg mogelijk, mits sprake is van een geldige mantelzorgrelatie en rechtmatig verblijf.

Onder de Omgevingswet bepaalt artikel 5.1 of voor het bouwen of gebruiken van een mantelzorgwoning een vergunning nodig is. De woning wordt planologisch toegestaan als bijbehorend bouwwerk met zelfstandig gebruik zolang de bewoning samenhangt met mantelzorg. De herkomst van de bewoner speelt hierbij geen rol.

Wel kan het vreemdelingenrecht relevant zijn. Op grond van de Vreemdelingenwet 2000 moet een niet-Nederlandse bewoner beschikken over rechtmatig verblijf. Dit staat los van de planologische beoordeling, maar is essentieel voor rechtmatig verblijf in Nederland.

Bouwtechnisch moet de woning voldoen aan de eisen voor woonfuncties uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), ongeacht de nationaliteit van de bewoner.

Een concreet voorbeeld: een ouder uit een EU-lidstaat verhuist tijdelijk naar Nederland om in een mantelzorgwoning bij een kind te verblijven. Planologisch is dit toegestaan zolang sprake is van mantelzorg. Indien het verblijf langdurig is, moet tevens worden voldaan aan de regels van het vreemdelingenrecht.

Vanuit civielrechtelijk perspectief blijft de woning bij duurzame plaatsing een onroerende zaak in de zin van artikel 3:3 Burgerlijk Wetboek. De internationale aard van de mantelzorg heeft geen invloed op deze kwalificatie.

Voor de Wet waardering onroerende zaken (artikel 17) wordt de woning meegenomen in de WOZ-waardering zolang zij duurzaam met de grond is verbonden.

Wat bij de gemeente en eventueel bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) moet worden nagegaan, is of het verblijf rechtmatig is en of aanvullende voorwaarden gelden.

De essentie is dat internationale mantelzorg planologisch mogelijk is binnen het bestaande kader van de Omgevingswet en de Wmo 2015. De belangrijkste aanvullende toets betreft het vreemdelingenrecht, niet het bouw- of planologisch recht.

Lees ook ons artikel over Zijn mantelzorgwoningen geschikt voor rolstoelgebruikers?.

Bronnen

• [Wet] Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 — art. 1.1.1 — Definitie mantelzorg — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Omgevingswet — art. 5.1 — Vergunningplicht bouw- en gebruiksactiviteiten — geraadpleegd 2026-02-21
• [Besluit] Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) — Bouwtechnische eisen woonfunctie — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Vreemdelingenwet 2000 — Rechtmatig verblijf — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 3 — art. 3:3 — Onroerende zaak — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet waardering onroerende zaken — art. 17 — Waardebepaling — geraadpleegd 2026-02-21
• [Besluit] Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) — Omgevingsplanregels — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] IND — Rechtmatig verblijf in Nederland — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] IPLO — Mantelzorgwoning onder de Omgevingswet — geraadpleegd 2026-02-21