Zijn mantelzorgwoningen ook geschikt voor jongeren met zorgbehoefte?

Mantelzorgwoningen zijn niet beperkt tot ouderen. Zij kunnen ook worden ingezet voor jongeren met een lichamelijke, verstandelijke of psychische zorgbehoefte. Juridisch is doorslaggevend of sprake is van mantelzorg zoals gedefinieerd in artikel 1.1.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). De leeftijd van de zorgbehoevende is daarbij niet relevant.

Kort samengevat: mantelzorgwoningen zijn geschikt voor jongeren met zorgbehoefte zolang de zorg wordt verleend binnen een sociale relatie en de woning aan de bouwvoorschriften voldoet.

Onder de Omgevingswet wordt een mantelzorgwoning doorgaans aangemerkt als bijbehorend bouwwerk bij een hoofdwoning. Artikel 5.1 bepaalt of voor de bouw of het gebruik een vergunning nodig is. Het zelfstandige gebruik is planologisch gerechtvaardigd zolang het direct samenhangt met mantelzorg.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt eisen aan woonfuncties, waaronder veiligheid, ventilatie, daglicht en energieprestatie. Indien jongeren met zorgbehoefte specifieke aanpassingen nodig hebben – zoals rolstoeltoegankelijkheid, aangepaste sanitaire voorzieningen of ruimte voor zorgapparatuur – moeten deze voorzieningen veilig worden geïntegreerd.

Een concreet voorbeeld: ouders plaatsen een mantelzorgwoning in hun tuin voor hun jongvolwassen kind met een verstandelijke beperking. De woning wordt gelijkvloers en overzichtelijk ingericht, met aangepaste badkamer en veilige kookvoorziening. De bouw voldoet aan de eisen van het Bbl en het gebruik past binnen de mantelzorgdefinitie.

Vanuit civielrechtelijk perspectief wordt de woning bij duurzame plaatsing aangemerkt als onroerende zaak in de zin van artikel 3:3 Burgerlijk Wetboek. De waarde wordt meegenomen in de WOZ-waardering conform artikel 17 Wet WOZ.

Wat bij de gemeente moet worden nagegaan, is of het omgevingsplan aanvullende eisen stelt aan oppervlakte of situering en of een vergunning vereist is voor specifieke bouwkundige aanpassingen.

De essentie is dat mantelzorgwoningen ook geschikt zijn voor jongeren met zorgbehoefte. Juridisch is niet de leeftijd, maar de aanwezigheid van een mantelzorgrelatie bepalend voor de toelaatbaarheid van zelfstandig gebruik.

Lees ook ons artikel over Zijn mantelzorgwoningen geschikt voor rolstoelgebruikers?.

Bronnen

• [Wet] Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 — art. 1.1.1 — Definitie mantelzorg — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Omgevingswet — art. 5.1 — Vergunningplicht bouw- en gebruiksactiviteiten — geraadpleegd 2026-02-21
• [Besluit] Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) — Eisen woonfunctie (veiligheid, ventilatie, daglicht) — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 3 — art. 3:3 — Onroerende zaak — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet waardering onroerende zaken — art. 17 — Waardebepaling — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Algemene wet bestuursrecht — Vergunningprocedure en handhaving — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] IPLO — Mantelzorgwoning onder de Omgevingswet — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] Rijksoverheid — Mantelzorg en wonen — geraadpleegd 2026-02-21