Kun je een mantelzorgwoning uitbreiden als de zorgbehoefte groeit?
Ja, een mantelzorgwoning kan worden uitgebreid wanneer de zorgbehoefte toeneemt, mits de uitbreiding past binnen het omgevingsplan of via een omgevingsvergunning wordt toegestaan. Bouwtechnisch moet de uitbreiding voldoen aan de eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
Een mantelzorgwoning kan worden uitgebreid wanneer de zorgbehoefte verandert of toeneemt, bijvoorbeeld bij zwaardere fysieke beperkingen of de noodzaak voor extra zorgapparatuur. Juridisch wordt een uitbreiding aangemerkt als een wijziging of vergroting van een bouwwerk en valt zij onder het kader van de Omgevingswet.
Kort samengevat: uitbreiding is mogelijk, maar moet planologisch en bouwtechnisch opnieuw worden getoetst.
Artikel 5.1 van de Omgevingswet bepaalt dat voor het bouwen of wijzigen van een bouwwerk een omgevingsvergunning nodig kan zijn. Indien de uitbreiding binnen de maximale oppervlakte voor bijbehorende bouwwerken blijft zoals vastgelegd in het omgevingsplan, kan zij vergunningvrij plaatsvinden. Bij overschrijding van deze grens is een vergunning vereist.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) bevat eisen voor woonfuncties, waaronder daglichttoetreding, ventilatie, brandveiligheid en energieprestatie (BENG). Een uitbreiding moet aan deze eisen voldoen en constructief verantwoord worden uitgevoerd.
Een concreet voorbeeld: een mantelzorgwoning van 45 m² wordt uitgebreid met 15 m² om ruimte te creëren voor een aangepaste badkamer en tillift. Het omgevingsplan staat maximaal 70 m² toe aan bijbehorende bouwwerken. De uitbreiding blijft binnen deze grens en kan vergunningvrij worden gerealiseerd, mits aan de technische eisen wordt voldaan.
Wanneer de uitbreiding leidt tot een tweede zelfstandige woonruimte, kan dit planologisch niet zijn toegestaan. Het gebruik moet gekoppeld blijven aan een mantelzorgrelatie zoals bedoeld in artikel 1.1.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015).
Vanuit civielrechtelijk perspectief wordt de vergrote woning bij duurzame plaatsing aangemerkt als onroerende zaak in de zin van artikel 3:3 Burgerlijk Wetboek. De uitbreiding kan de WOZ-waarde verhogen op grond van artikel 17 Wet WOZ.
Wat bij de gemeente moet worden nagegaan, is of de uitbreiding binnen de toegestane oppervlakte blijft, of aanvullende eisen gelden voor bouwhoogte en afstand tot perceelsgrenzen, en of een bouwmelding nodig is onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.
De essentie is dat uitbreiding mogelijk is wanneer de zorgbehoefte groeit, maar dat elke wijziging opnieuw moet worden getoetst aan het omgevingsplan en het Bbl.
Lees ook ons artikel over Kun je een mantelzorgwoning zelf bouwen?.
Bronnen
- [Wet] Omgevingswet — art. 5.1 — Vergunningplicht bouw- en wijzigingsactiviteiten — geraadpleegd 2026-02-21
- [Besluit] Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) — Eisen woonfunctie (daglicht, ventilatie, brandveiligheid, BENG) — geraadpleegd 2026-02-21
- [Besluit] Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) — Omgevingsplanregels bijbehorende bouwwerken — geraadpleegd 2026-02-21
- [Wet] Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 — art. 1.1.1 — Definitie mantelzorg — geraadpleegd 2026-02-21
- [Wet] Wet kwaliteitsborging voor het bouwen — Bouwmelding — geraadpleegd 2026-02-21
- [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 3 — art. 3:3 — Onroerende zaak — geraadpleegd 2026-02-21
- [Wet] Wet waardering onroerende zaken — art. 17 — Waardebepaling — geraadpleegd 2026-02-21
- [Uitleg] IPLO — Vergunningvrij bouwen bijbehorende bouwwerken — geraadpleegd 2026-02-21
