Subsidie mantelzorgwoning · wat er wel en niet bestaat

Er is geen landelijke subsidie voor het kopen van een mantelzorgwoning. Geen rijksregeling, geen vast bedrag, geen loket waar u een formulier invult en een deel van de aanschaf terugkrijgt. Dat is het eerlijke antwoord, en het scheelt u weken zoeken.

Geld kan wel uit vier andere hoeken komen, en die verschillen sterk in wat ze opleveren: een maatwerkvoorziening vanuit de Wmo, een lening via uw gemeente, een lokale regeling die alleen in uw gemeente bestaat, en de fiscale kant. Wat ze gemeen hebben is één regel die u nu al moet weten. Vraag aan voordat u koopt. Vrijwel elke regeling sluit kosten uit die al gemaakt zijn.

Geldbron	Waarvoor bedoeld	Wie beslist	Wanneer aanvragen
Wmo-maatwerkvoorziening	Aanpassingen en hulpmiddelen, niet de woning zelf	Uw gemeente	Vóór aanschaf
Blijverslening of Verzilverlening	Lening voor langer thuis wonen, geen gift	Uw gemeente, uitgevoerd via SVn	Vóór aanschaf
Lokale regeling	Verschilt per gemeente, vaak woningaanpassing	Uw gemeente	Vóór aanschaf
Fiscale route	Hypotheekrente of specifieke zorgkosten	De Belastingdienst, achteraf	Bij de aangifte

Waarom er geen rijkssubsidie is

Bij verduurzaming vergoedt het Rijk een deel van een isolatiemaatregel of een warmtepomp, omdat er een landelijk doel achter zit. Bij mantelzorg ligt de verantwoordelijkheid ergens anders. De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 legt de ondersteuning van mensen die zelfstandig willen blijven wonen bij de gemeente, en de gemeente kijkt naar uw situatie in plaats van naar uw product.

Dat betekent dat de vraag niet is "bestaat er subsidie voor een mantelzorgwoning", maar "wat heeft deze persoon nodig om zelfstandig te kunnen wonen". Op die tweede vraag kan wel degelijk geld volgen.

Wat de Wmo kan betalen

De gemeente kan op grond van artikel 2.3.5 van de Wmo 2015 een maatwerkvoorziening toekennen als iemand beperkingen heeft in zijn zelfredzaamheid. In de praktijk gaat dat bij wonen bijna altijd om aanpassingen en voorzieningen, niet om de woning zelf.

Woningaanpassingen zoals een drempelloze douche, een verhoogd toilet, beugels of een aangepaste keuken.
Hulpmiddelen zoals een tillift, een traplift in de hoofdwoning of een rolstoel.
Begeleiding en huishoudelijke hulp voor de bewoner.
Respijtzorg, zodat de mantelzorger er af en toe tussenuit kan.

Een complete mantelzorgwoning vergoed krijgen komt zelden voor, en dat heeft een logica die u vooraf moet kennen: de gemeente kijkt naar de goedkoopst adequate oplossing. Kan iemand met een traplift en een aangepaste badkamer in het eigen huis blijven, dan is dat de oplossing die geld krijgt.

Wat u wél kunt doen is de aanpassingen apart houden. Vraag ons de offerte te splitsen, zodat de zorgvoorzieningen in de woning als aparte posten staan. Een aanvraag voor een drempelloze badkamer met een draaicirkel voor een rolstoel is een ander gesprek dan een aanvraag voor een woning van zesenveertig vierkante meter.

Hoe de Wmo-aanvraag verloopt

U meldt zich bij het Wmo-loket of het sociaal wijkteam van uw gemeente. Daar volgt een gesprek bij u thuis, meestal het keukentafelgesprek genoemd, waarin wordt bekeken wat er nodig is. Daarna volgt een besluit, en tegen dat besluit kunt u bezwaar maken.

Twee dingen die mensen achteraf pas horen. U betaalt in de regel een eigen bijdrage voor Wmo-voorzieningen, dus een toekenning is zelden gratis. En de aanvraag moet vóór de aanschaf liggen; een badkamer die er al in zit, is voor de gemeente geen voorziening meer maar een bestaand feit.

Gemeentelijke leningen

Dit is de hoek die het vaakst over het hoofd wordt gezien, omdat het geen subsidie is maar een lening tegen gunstige voorwaarden. Twee vormen komen door het hele land voor, via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting waar veel gemeenten bij zijn aangesloten.

De Blijverslening. Bedoeld voor het levensloopbestendig maken van een woning, zodat iemand langer thuis kan blijven wonen. Of een mantelzorgwoning eronder valt, bepaalt uw gemeente in haar eigen verordening.
De Verzilverlening. Bedoeld voor mensen met overwaarde in hun woning maar te weinig inkomen om een gewone lening te krijgen. De rente wordt bij de schuld opgeteld en pas afgerekend bij verkoop.

Niet elke gemeente doet mee, en de voorwaarden verschillen per gemeente. Het is één telefoontje naar uw gemeente waard, want dit is het instrument dat het dichtst bij een echte oplossing komt voor wie het geld niet ineens heeft.

Lokale regelingen

Een deel van de gemeenten heeft eigen potjes, en die zijn niet centraal vindbaar. Ze heten zelden "subsidie mantelzorgwoning"; ze staan onder namen als langer thuis wonen, woningaanpassing of mantelzorgondersteuning. Kijk in het subsidieregister op de website van uw gemeente en vraag het na bij het Wmo-loket.

Vraag daar meteen naar de mantelzorgconsulent. Dat is de persoon die de lokale regelingen kent en die weet welke pot dit jaar nog geld heeft. Ook de jaarlijkse blijk van waardering voor mantelzorgers, die elke gemeente op grond van artikel 2.1.6 van de Wmo 2015 moet regelen, loopt via dat loket. Dat is geen groot bedrag, maar u moet het wel zelf aanvragen.

Hoe zo'n aanvraag er in de praktijk uitziet

Stel dat uw moeder van 81 na een heupoperatie niet meer alleen kan wonen. Zij kan lopen met een rollator, maar traplopen gaat niet meer en douchen met een drempel is te riskant. U wilt een woning in de tuin.

Wat u dan niet aanvraagt is een subsidie voor een mantelzorgwoning, want die bestaat niet. Wat u aanvraagt is ondersteuning voor haar situatie. In het keukentafelgesprek komt aan bod of zij met aanpassingen in haar eigen woning kan blijven; blijkt dat niet te kunnen, dan gaat het gesprek over wat er nodig is op de nieuwe plek. De drempelloze douche met draaicirkel, de beugels en de verhoogde toiletpot zijn dan voorzieningen die op tafel kunnen komen, en de tillift of het hoog-laagbed ook.

Daarom is het verstandig onze offerte te laten splitsen. Staat de zorguitvoering als aparte post op papier, dan kan de gemeente daarover een besluit nemen. Zit alles in één bedrag voor een woning, dan is er niets om over te besluiten en wordt het antwoord vrijwel zeker nee.

Wat u niet moet verwachten

Drie dingen circuleren op internet die niet kloppen, en het is beter dat u ze hier leest dan dat u er een gesprek mee ingaat.

Er is geen landelijke subsidiepot voor mantelzorgwoningen waar u recht op heeft.
De zorgverzekering betaalt niet mee aan een woning. Die vergoedt zorg, geen huisvesting.
Een indicatie geeft geen recht op een woning. Een Wlz-indicatie zegt iets over de zorg die iemand nodig heeft, niet over waar die persoon woont.

De verduurzamingskant

Onze woningen zijn houtskeletbouw en worden goed geïsoleerd opgeleverd. Voor landelijke energieregelingen zoals de ISDE gelden voorwaarden over het soort woning en de eigenaar, en nieuwbouw valt er meestal buiten. Vraag het na voordat u ergens op rekent, en vraag het aan uw installateur en aan uw gemeente, niet aan een verkoper.

Als de gemeente nee zegt

Een afwijzing is geen eindstation, en het loont om te weten waarop u kunt sturen.

Vraag de motivering op. Een besluit moet onderbouwd zijn. Vaak blijkt dan dat er is getoetst op iets anders dan u bedoelde, bijvoorbeeld op de woning in plaats van op de voorziening.
Maak bezwaar binnen de termijn. Die staat in de brief en is kort, meestal zes weken. Daarna is de route naar de rechter dicht.
Schakel een mantelzorgmakelaar in. Die kent de weg in het aanvraagcircuit en wordt in een aantal gevallen door de zorgverzekeraar vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Vraag dat na bij uw verzekeraar.
Dien opnieuw in bij een gewijzigde situatie. Verandert de zorgvraag, bijvoorbeeld na een ziekenhuisopname, dan is dat een nieuwe situatie en dus een nieuwe aanvraag.

Wat niet helpt is dezelfde aanvraag opnieuw indienen zonder dat er iets is veranderd. Wat wel helpt is de aanvraag toespitsen op wat iemand niet meer kan, onderbouwd door een huisarts of een ergotherapeut, in plaats van op wat u wilt bouwen.

De andere kant van het geld

Als er geen subsidie is, blijft de vraag hoe u het betaalt. Vier routes zijn in de praktijk belangrijker dan de subsidiejacht, en ze zijn alle vier uitgewerkt.

Financieren met een hypotheek, bijvoorbeeld uit de overwaarde van de hoofdwoning.
De fiscale kant, want de aftrekbaarheid van zorgkosten is beperkter dan mensen denken.
Een tweedehands woning, die aanzienlijk scheelt op de aanschaf.
Huren in plaats van kopen, wat bij ons rond € 1.100 per maand begint en geen aanschaf vraagt.

Houd er ook rekening mee dat een woning op uw erf de WOZ-waarde van uw perceel kan verhogen, en daarmee uw aanslag. Dat is geen subsidievraag maar het hoort wel in dezelfde som.

Wat wij aanraden

Bel het Wmo-loket van uw gemeente voordat u iets koopt, en stel drie vragen. Kom ik in aanmerking voor een maatwerkvoorziening voor de aanpassingen. Doet deze gemeente mee aan de Blijverslening of de Verzilverlening. Bestaat er een lokale regeling voor langer thuis wonen.

Weet u wat er financieel kan, doe dan de vergunningcheck voor uw adres en bekijk wat een mantelzorgwoning kost. Dan heeft u beide kanten van de som compleet, en dat is precies wat het gesprek bij de gemeente makkelijker maakt.

Bronnen

[Wet] Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 — art. 2.3.5 (maatwerkvoorziening) en art. 2.1.6 (blijk van waardering) — geraadpleegd 2026-08-20
[Uitleg] Stimuleringsfonds Volkshuisvesting — Blijverslening en Verzilverlening, voorwaarden per deelnemende gemeente — geraadpleegd 2026-08-20
[Uitleg] Rijksdienst voor Ondernemend Nederland — ISDE en de voorwaarden voor energieregelingen — geraadpleegd 2026-08-20
[Uitleg] Rijksoverheid — ondersteuning vanuit de Wmo en de rol van de gemeente — geraadpleegd 2026-08-20

Zijn er subsidies voor het kopen van een mantelzorgwoning?