Waar kan ik een showroom van mantelzorgwoningen bezoeken?

Showrooms van mantelzorgwoningen worden geëxploiteerd door commerciële aanbieders van prefab- en modulaire woningen of maatwerkbouw. Er bestaat geen wettelijke verplichting of centraal register van erkende showrooms. De showroomfunctie is een commerciële activiteit en staat los van de publiekrechtelijke toetsing van de uiteindelijke plaatsing van de woning.

Kort samengevat: een showroom geeft inzicht in modellen en afwerking, maar bepaalt niet of een mantelzorgwoning juridisch op uw perceel mag worden geplaatst.

Vanuit juridisch perspectief is het van belang te onderscheiden tussen de aankoop van een woning en de plaatsing ervan. De aankoop in een showroom is een civielrechtelijke koopovereenkomst waarop Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek van toepassing is. De plaatsing en het gebruik worden echter getoetst aan de Omgevingswet en het gemeentelijke omgevingsplan. Artikel 5.1 van de Omgevingswet bepaalt of voor de bouwactiviteit een omgevingsvergunning nodig is.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt bouwtechnische eisen aan woonfuncties. Een woning die in een showroom wordt gepresenteerd, moet bij daadwerkelijke plaatsing voldoen aan eisen voor constructieve veiligheid, brandveiligheid, ventilatie en energieprestatie. Een showroommodel kan afwijken van wat op een specifiek perceel planologisch is toegestaan.

Een concreet voorbeeld: een bezoeker bekijkt in een showroom een mantelzorgwoning van 75 m². De woning past technisch binnen de eisen van het Bbl. Op het eigen perceel is echter slechts 60 m² aan bijbehorende bouwwerken toegestaan volgens het omgevingsplan. De woning kan dan niet vergunningvrij worden geplaatst en mogelijk niet in die omvang worden gerealiseerd.

Wat bij de gemeente moet worden nagegaan, is welke maximale oppervlakte en situering op het perceel zijn toegestaan. Ook moet worden gecontroleerd of het gebruik als zelfstandige woonruimte is gekoppeld aan een mantelzorgrelatie zoals bedoeld in artikel 1.1.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015).

Daarnaast is het raadzaam om bij een showroom te informeren naar technische documentatie waaruit blijkt dat het model voldoet aan het Bbl. Leveranciers moeten kunnen aantonen dat de woning voldoet aan de relevante normen voor woonfuncties.

Vanuit civielrechtelijk perspectief geldt dat een mantelzorgwoning bij duurzame plaatsing een onroerende zaak wordt in de zin van artikel 3:3 Burgerlijk Wetboek. De waarde wordt meegenomen in de WOZ-waardering conform artikel 17 Wet WOZ.

De essentie is dat een showroom nuttig is voor oriëntatie en vergelijking van modellen, maar geen juridische zekerheid biedt over plaatsing. De rechtmatigheid van realisatie wordt uitsluitend bepaald door het omgevingsplan, de Omgevingswet en het Bbl.

Lees ook ons artikel over Zijn mantelzorgwoningen verplaatsbaar?.

Bronnen

• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 7 — Koopovereenkomst — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Omgevingswet — art. 5.1 — Vergunningplicht bouwactiviteiten — geraadpleegd 2026-02-21
• [Besluit] Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) — Bouwtechnische eisen woonfunctie — geraadpleegd 2026-02-21
• [Besluit] Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) — Omgevingsplanregels — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 — art. 1.1.1 — Definitie mantelzorg — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 3 — art. 3:3 — Onroerende zaak — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet waardering onroerende zaken — art. 17 — Waardebepaling — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] IPLO — Vergunningvrij bouwen onder de Omgevingswet — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] Rijksoverheid — Mantelzorgwoning plaatsen — geraadpleegd 2026-02-21