Plaatsingsdag: van vrachtwagen tot sleutel in 8 uur

Om zeven uur draait de vrachtwagen de straat in. Om drie uur 's middags krijgt u de sleutel. Daartussen zit een dag die er van buitenaf uitziet als één grote hijsbeweging, terwijl het echte werk in de weken ervoor is gedaan. Hieronder staat wat er op die dag gebeurt, wie wat doet, en waar het misgaat als er iets misgaat.

De korte versie: het hijsen zelf duurt twintig minuten. De rest van de dag gaat op aan opstellen, aansluiten en nakijken.

Wat er al klaar moet liggen

De plaatsingsdag is geen bouwdag. Op het moment dat de kraan komt, ligt de fundering er al een tot twee weken, zijn de leidingen tot aan de woning getrokken en is de doorgang naar uw tuin vrijgemaakt. Wordt daar op de ochtend zelf nog aan gewerkt, dan is de dag al mislukt: een kraan die staat te wachten kost meer per uur dan de hele voorbereiding.

Drie dingen worden in de week ervoor nog een keer nagelopen.

Wat	Waarom het die ochtend niet meer kan
De hoogte van de fundering	Poeren worden op de millimeter gesteld. Staat er één te hoog, dan staat de woning niet vlak en dat merkt u pas aan de deuren.
De opstelplek van de kraan	Bepaalt of het karwei überhaupt kan. Zie hieronder.
De ontheffing van de gemeente	Voor het afzetten van de rijbaan. Aanvragen kost dagen tot weken, afhankelijk van uw gemeente.

Hoe de fundering eruitziet en waarom hij verwijderbaar is, staat in hoe zwaar de fundering moet zijn.

Waar het werkelijk om draait: de kraan

Bijna alle plaatsingen die niet doorgaan, stranden op de kraan en niet op de woning. Een mobiele kraan moet drie dingen tegelijk hebben: ruimte om te staan, grond die hem draagt, en genoeg reikwijdte om uw woning over het obstakel heen te zetten dat tussen de straat en uw tuin staat.

Die reikwijdte is geen vast getal. Hoe verder een kraan van zich af moet hijsen, hoe minder hij kan tillen. Een kraan die vlak naast de fundering kan staan, tilt moeiteloos wat hij op tien meter afstand niet meer aankan. Daarom gaat het bij het inmeten niet alleen over uw tuin, maar over de hele route: waar staat de kraan, wat staat ertussen, en hoe hoog is dat.

Wat in de praktijk in de weg staat, is bijna altijd hetzelfde rijtje: het woonhuis zelf, een volgroeide boom, de dakrand van de buren, en bovengrondse kabels. Bomen zijn het lastigst, want die kunt u niet even verplaatsen en snoeien mag lang niet altijd zomaar.

De grond onder de stempels telt net zo zwaar. Een kraan zet zijn gewicht op vier punten, en die punten drukken hard. Op een klinkerstraat gaan er stalen platen onder. Op een gazon of een pas opgehoogd terrein is dat een gesprek vooraf, want wegzakkende stempels zijn gevaarlijk en niet alleen vervelend.

De dag, uur voor uur

Tijd	Wat er gebeurt
07.00	Vrachtwagen en kraan komen aan. De straat gaat af volgens de ontheffing.
07.30	De kraan wordt opgesteld: stempels uit, platen eronder, waterpas. Dit duurt langer dan mensen verwachten.
08.30	Laatste controle op de fundering en het aanbrengen van de hijsbanden.
09.00	Hijsen. De woning gaat omhoog, over het obstakel heen, en zakt langzaam op de poeren.
09.30	Stellen en verankeren. Waterpas in beide richtingen, daarna vastzetten.
10.30	Bij een woning uit twee delen: het tweede deel erbij, koppelen en de naad dichtzetten.
12.00	Kraan weg, straat weer open. Aansluiten van water, elektra en riool.
14.00	Doorlopen en testen: kranen, afvoer, groepenkast, rookmelders, deuren en ramen.
15.00	Oplevering en sleuteloverdracht.

Bij een woning die uit één deel bestaat, zoals de Zwaluw van 42 m², schuift de middag naar voren en bent u eerder klaar. Bij de grotere modellen die in delen komen, zoals de Nachtegaal van 82,5 m², is het koppelen van de delen het precisiewerk van de dag.

Waarom die naad ertoe doet

Een woning die in twee delen komt, wordt in de fabriek als geheel gebouwd en daarna doormidden gehaald op een plek die daarvoor is ontworpen. Op uw kavel gaan de delen weer tegen elkaar, wordt de naad geïsoleerd en luchtdicht afgewerkt, en verdwijnt hij achter de afwerking.

Dat luchtdicht maken is het punt. Een naad die niet goed sluit, kost geen schoonheid maar warmte, en u merkt het pas in november aan een tochtende hoek. Daarom wordt die naad op de dag zelf nagelopen en niet later.

Wat er misgaat, en wat er dan gebeurt

Wind. Dit is met afstand de meest voorkomende reden om een dag te verzetten. Een woningdeel is licht in verhouding tot zijn oppervlak, en dat maakt het een zeil. De kraanmachinist beslist, en die beslissing valt soms pas 's ochtends. Vervelend, maar het alternatief is een woning die tegen uw dakgoot zwaait.

Vorst of juist een natte week. Bevroren grond is meestal geen probleem, doorweekte grond wel: dan dragen de stempels niet. Een paar droge dagen erna lost het op.

Een fundering die niet klopt. Zeldzaam, want hij wordt vooraf ingemeten, maar als het gebeurt gaat de woning niet zomaar toch maar even erop. Scheef stellen wreekt zich in de constructie.

Een auto op de verkeerde plek. Prozaïsch en verrassend vaak. De ontheffing regelt dat de rijbaan vrij is, maar borden moeten er tijdig staan. Uw buren waarschuwen scheelt een sleepwagen.

Uw buren, en waarom u ze beter vooraf spreekt

De ontheffing regelt formeel dat de rijbaan een dagdeel dicht mag. Wat hij niet regelt is dat uw buurman die ochtend naar zijn werk moet.

Een briefje een week van tevoren scheelt in de praktijk meer dan het kost. Zet erin welke dag het is, tussen welke tijden de straat eruit ligt, en waar mensen die ochtend beter niet parkeren. Wie zijn auto elders zet, hoeft er niet tussenuit gehaald te worden.

Er is nog een reden. Een kraan die over een erfgrens hijst, hangt letterlijk boven andermans tuin. Juridisch is dat te regelen, maar een buurman die het van tevoren weet reageert anders dan een buurman die het uit zijn keukenraam ziet gebeuren. Ligt de relatie al gevoelig, bijvoorbeeld omdat de woning uitzicht kost, dan is dit het moment om dat te bespreken en niet op de dag zelf.

Wie wat betaalt op die dag

Het transport zit bij de prijs van de woning inbegrepen. De kosten die daarnaast op de plaatsingsdag vallen, hangen aan uw kavel en niet aan het model, en daarom staan ze apart.

Onderdeel	Waar het van afhangt
De kraan	Hoe zwaar en hoe ver hij moet reiken. Een kraan die vlak naast de fundering kan staan, is aanzienlijk goedkoper dan een die over het huis heen moet.
De ontheffing	Het tarief van uw gemeente voor het afzetten van de rijbaan.
Verkeersmaatregelen	Borden en soms verkeersregelaars, afhankelijk van de straat.
Herstel van bestrating of gazon	Waar de stempels en de dieplader hebben gestaan.

Die posten komen vooraf op papier, na het inmeten van uw kavel. Dat inmeten is precies waarvoor het bedoeld is: pas als iemand op uw erf heeft gestaan en naar de bomen en de straat heeft gekeken, is te zeggen wat deze dag kost.

Wat u die dag zelf te doen heeft

Weinig, en dat is de bedoeling. U hoeft er niet de hele dag bij te staan. Twee momenten zijn wel nuttig:

Bij het stellen, omdat dan de definitieve positie wordt bepaald. De woning staat binnen de vooraf getekende contour, maar een halve meter naar links of rechts is soms nog mogelijk en dat is het moment om iets te zeggen over uitzicht of over de plek van de voordeur.

Bij de oplevering, omdat u dan samen alles langsloopt. Neem de tijd voor de dingen die u later moeilijk terugvindt: waar zit de hoofdkraan, waar de groepenkast, hoe werkt de ventilatie, en wat doet u bij een storing.

Wat er de dag erna nog komt

De woning staat, maar de tuin niet. Het terras naar de voordeur, de bestrating rond de woning en het herstel van het gazon waar de kraan stond, dat volgt erna. Denk aan de hoogte: de vloer ligt iets boven het maaiveld, want de onderkant van de gevel moet vrij blijven van spatwater. Wilt u er drempelloos uit kunnen lopen, dan moet uw terras naar die hoogte toe komen, en dat plant u liever vooraf dan achteraf.

De weken vóór deze dag, van het eerste gesprek tot het transport, staan beschreven in hoe lang het bouwen duurt. Wat er in de fabriek gebeurt voordat de vrachtwagen laadt, leest u in in de fabriek.