Zoveel mantelzorgers zijn nu zwaar belast en zoveel zorgverlof heeft u zelf

Nederland telde in 2024 ruim 5,5 miljoen mantelzorgers, blijkt uit het rapport dat het Sociaal en Cultureel Planbureau op 21 mei publiceerde. Achter dat cijfer zit een tweede getal: het aantal mantelzorgers dat ernstig belast is, steeg in tien jaar van 400.000 naar 600.000. Voor een werkende dochter die haar vader of moeder helpt, staat daarmee de balans tussen baan en zorg op het spel.

Waar staat het aantal mantelzorgers nu?

In 2024 gaf 39 procent van de Nederlanders mantelzorg, tegen 33 procent in 2014. Dat is ruim één op de drie volwassenen.

Het aandeel dat ernstig belast is, nam licht toe van 10 naar 11 procent. Omdat er zoveel meer mantelzorgers zijn, gaat het nu om 600.000 mensen.

Volgens het SCP is de hulpontvanger vaak een ouder. De hulp bestaat vaak uit gezelschap, maar ook uit vervoer, het huishouden, de administratie en verzorging.

Mantelzorg gaat steeds vaker samen met een baan

Van de mantelzorgers tussen 18 en 67 jaar combineerde in 2024 80 procent de zorg met werk. In 2014 was dat nog 73 procent.

Het gaat om 2,7 miljoen mantelzorgers met een betaalde baan. De groei is breed: bij mannen steeg het aandeel mantelzorgers van 28 naar 37 procent, bij 55-plussers van 32 naar 43 procent.

Het aantal werkuren maakt uit. Het CBS zag in 2022 dat van de mensen die minstens 20 uur per week werken 33 procent mantelzorg gaf aan een ouder van 80 of ouder, tegen 52 procent van wie minder werkt.

Dochters dragen meer, en afstand maakt uit

Dochters van 80-plussers geven vaker mantelzorg dan zonen: 47 tegen 26 procent, volgens het CBS in 2022. Van alle dochters met een ouder van 80 of ouder voelde 9 procent zich zwaar belast, tegen 4 procent van de zonen.

Ook de afstand speelt mee. Van de kinderen die binnen 5 kilometer van hun ouders wonen, gaf 43 procent mantelzorg; bij 50 kilometer of meer was dat 25 procent.

Ouderen zelf zorgen vaak intensief, zo meldt het SCP: 75-plussers die mantelzorg geven, doen dat vaak 15 uur per week. Bij jongeren tussen 18 en 34 jaar nam de ernstige belasting het sterkst toe, tot 12 procent.

Zoveel zorgverlof heeft u bij een werkweek van 32 uur

Werknemers hebben recht op zorgverlof als een naaste zorg nodig heeft. Er zijn twee soorten, en beide worden gerekend in uren van uw afgesproken werkweek, per 12 maanden.

Neem een dochter van 50 die 32 uur per week werkt. Zij heeft recht op 64 uur kortdurend zorgverlof, waarbij haar werkgever minstens 70 procent van het loon doorbetaalt. Daarnaast heeft zij recht op 192 uur langdurend zorgverlof, zonder recht op loon.

Verdient zij € 3.500 bruto per maand, dan is haar uurloon ongeveer € 25,24. Het kortdurend verlof kost haar dan hoogstens € 485 bruto per jaar, het langdurend verlof ongeveer € 4.846 bruto als ze het helemaal opneemt.

Wat er nog verandert

Het kabinet wil het kort- en langdurend zorgverlof samenvoegen tot één regeling van acht weken. De eerste twee weken worden betaald tegen 70 procent van het loon, de overige zes weken blijven onbetaald.

Het wetsvoorstel lag tot 10 augustus in internetconsultatie, en het kabinet wil de wet in 2028 laten ingaan. De regeling moet ook breder te gebruiken zijn, onder meer voor mantelzorg en palliatieve zorg.

Voor de dochter uit het voorbeeld verandert er in uren weinig: twee plus zes weken is ook nu al het maximum. Het verschil zit in de eenvoud en in waarvoor u het verlof mag gebruiken.

Wat dit voor u betekent

• Check uw cao of de afspraken met uw werkgever. Daar kan meer loon tijdens zorgverlof geregeld zijn dan de wettelijke 70 procent.
• Vergelijk kort en lang verlof voordat u het aanvraagt. Het kortdurend verlof wordt deels doorbetaald, het langdurend verlof niet.
• Let op dat uw rechten per 12 maanden gelden en meebewegen met uw afgesproken werkweek. Minder uren werken betekent ook minder uren verlof.

Overweegt u om uw vader of moeder dichter bij u te laten wonen? Lees dan het eerste jaar dat moeder in de tuin woont en in hoe mantelzorgers het wonen dichtbij ervaren.

Bronnen

• SCP: Mantelzorg in beweging. Kerncijfers en trends, 2014-2024 (21 mei 2026)
• CBS: Vader en moeder op leeftijd (28 maart 2024)
• Rijksoverheid: Hoe lang kan ik zorgverlof opnemen?
• Rijksoverheid: Wat betekent zorgverlof voor mijn salaris?
• Rijksoverheid: Kabinet komt met overzichtelijker regels in Verlofwet (29 juni 2026)

Rechten op verlof en vergoedingen hangen af van uw persoonlijke situatie, uw werkgever en uw cao; dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk juridisch of financieel advies.