Zijn mantelzorgwoningen geschikt voor jonge gehandicapten?

Mantelzorgwoningen zijn niet uitsluitend bedoeld voor ouderen. Zij kunnen ook worden ingezet voor jonge gehandicapten die langdurige zorg of ondersteuning nodig hebben. Juridisch blijft de woning een woonfunctie in de zin van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), waarbij de aard van de zorgvraag geen invloed heeft op de bouwtechnische kwalificatie.

Kort samengevat: een mantelzorgwoning is geschikt voor jonge gehandicapten wanneer zij bouwkundig en functioneel wordt aangepast aan de specifieke zorgbehoefte.

Het Bbl stelt eisen aan bruikbaarheid, veiligheid, ventilatie en brandveiligheid. Voor jonge gehandicapten kunnen aanvullende voorzieningen nodig zijn, zoals rolstoeltoegankelijke indeling, aangepaste badkamer of ruimte voor hulpmiddelen. Deze aanpassingen moeten veilig worden geïntegreerd in het ontwerp.

Het gebruik moet gekoppeld zijn aan een mantelzorgrelatie zoals gedefinieerd in artikel 1.1.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). Dit betekent dat de zorg onbetaald en voortvloeiend uit een sociale relatie moet zijn.

Een concreet voorbeeld: een gezin plaatst een mantelzorgwoning in de tuin voor een jongvolwassen kind met een fysieke beperking. De woning wordt voorzien van brede deuren, aangepaste sanitaire voorzieningen en ruimte voor medische apparatuur. De bouw voldoet aan de eisen van het Bbl en het gebruik past binnen de mantelzorgdefinitie.

Planologisch moet de plaatsing voldoen aan artikel 5.1 van de Omgevingswet en aan het omgevingsplan. De leeftijd van de zorgbehoevende speelt hierbij geen rol; bepalend is de zorgrelatie.

Vanuit civielrechtelijk perspectief wordt de woning bij duurzame plaatsing aangemerkt als onroerende zaak in de zin van artikel 3:3 Burgerlijk Wetboek. De aanwezigheid van zorgvoorzieningen kan invloed hebben op de WOZ-waardering conform artikel 17 Wet WOZ.

Wat bij de gemeente moet worden nagegaan, is of aanvullende eisen gelden voor oppervlakte of situering en of een vergunning nodig is voor specifieke bouwkundige aanpassingen.

De essentie is dat mantelzorgwoningen geschikt kunnen worden gemaakt voor jonge gehandicapten, mits zij voldoen aan de bouwtechnische eisen en het gebruik gekoppeld is aan een geldige mantelzorgrelatie.

Lees ook ons artikel over Zijn mantelzorgwoningen geschikt voor rolstoelgebruikers?.

Bronnen

• [Besluit] Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) — Bruikbaarheid en veiligheid woonfunctie — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 — art. 1.1.1 — Definitie mantelzorg — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Omgevingswet — art. 5.1 — Vergunningplicht bouwactiviteiten — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 3 — art. 3:3 — Onroerende zaak — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet waardering onroerende zaken — art. 17 — Waardebepaling — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet kwaliteitsborging voor het bouwen — Bouwmelding — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] IPLO — Woonfunctie onder de Omgevingswet — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] Rijksoverheid — Mantelzorg en zorgvoorzieningen — geraadpleegd 2026-02-21