Zijn mantelzorgwoningen duurzaam?

Mantelzorgwoningen kunnen duurzaam worden gebouwd, maar duurzaamheid is geen automatisch gegeven. Juridisch moeten zij in ieder geval voldoen aan de minimale energieprestatie-eisen die gelden voor nieuwbouwwoningen. Deze eisen zijn vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), dat sinds 1 januari 2024 het Bouwbesluit 2012 heeft vervangen.

Kort samengevat: mantelzorgwoningen moeten voldoen aan de landelijke energie-eisen (BENG) en kunnen aanvullend duurzaam worden uitgevoerd met isolatie, warmtepompen en zonnepanelen.

Het Bbl stelt eisen aan de energieprestatie van woonfuncties, waaronder de zogenoemde BENG-eisen (Bijna EnergieNeutrale Gebouwen). Deze eisen hebben betrekking op maximale energiebehoefte, maximaal primair fossiel energiegebruik en minimale opwekking van hernieuwbare energie. De exacte waarden zijn landelijk vastgelegd en gelden voor nieuw te bouwen woonfuncties.

Naast energieprestatie bevat het Bbl eisen voor isolatie, luchtdichtheid en ventilatie. Goede isolatie van gevels, dak en vloer is noodzakelijk om te voldoen aan de energie-eisen. De keuze van materialen – zoals houtskeletbouw met hoge isolatiewaarden of toepassing van biobased materialen – kan bijdragen aan verdere verduurzaming.

Een mantelzorgwoning kan aanvullend duurzaam worden uitgevoerd met zonnepanelen, warmtepompen of lage-temperatuurverwarming zoals vloerverwarming. Deze voorzieningen zijn niet altijd verplicht, maar kunnen nodig zijn om te voldoen aan de energieprestatie-eisen.

Een concreet voorbeeld: een mantelzorgwoning van 60 m² wordt gebouwd met hoge isolatiewaarden, triple glas en een lucht-waterwarmtepomp. Door de installatie van zonnepanelen op het dak voldoet de woning aan de BENG-eisen en wordt het primair fossiel energiegebruik beperkt.

Wat bij de gemeente moet worden nagegaan, is of aanvullende duurzaamheidsregels zijn opgenomen in het omgevingsplan, bijvoorbeeld bij nieuwbouwprojecten of in specifieke duurzaamheidszones.

Vanuit juridisch perspectief verandert duurzaamheid niets aan de kwalificatie van de woning als onroerende zaak in de zin van artikel 3:3 Burgerlijk Wetboek. Voor de Wet waardering onroerende zaken (artikel 17) kan een energiezuinige woning een hogere marktwaarde vertegenwoordigen.

De essentie is dat mantelzorgwoningen minimaal moeten voldoen aan landelijke energieprestatie-eisen uit het Bbl. Bovenop deze minimumnormen kan de woning verder worden verduurzaamd door materiaalkeuze en energievoorzieningen, wat invloed kan hebben op gebruikskosten en marktwaarde.

Lees ook ons artikel over Zijn mantelzorgwoningen verplaatsbaar?.

Bronnen

• [Besluit] Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) — Energieprestatie-eisen woonfunctie (BENG) — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Omgevingswet — art. 4.3 — Grondslag algemene maatregelen van bestuur — geraadpleegd 2026-02-21
• [NEN] Aangewezen normen energieprestatie onder het Bbl — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 3 — art. 3:3 — Onroerende zaak — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet waardering onroerende zaken — art. 17 — Waardebepaling — geraadpleegd 2026-02-21
• [Besluit] Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) — Omgevingsplanregels — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] Rijksoverheid — Energieprestatie-eisen nieuwbouw (BENG) — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] IPLO — Bouwtechnische energie-eisen onder de Omgevingswet — geraadpleegd 2026-02-21