Zijn er beurzen waar mantelzorgwoningen worden getoond?

Mantelzorgwoningen worden in Nederland regelmatig gepresenteerd op woonbeurzen, bouwbeurzen en zorggerelateerde evenementen. Deze beurzen worden georganiseerd door commerciële partijen of brancheorganisaties en bieden leveranciers de mogelijkheid om modellen te tonen en informatie te verstrekken. Juridisch hebben dergelijke beurzen geen rol in de vergunningverlening of planologische toelaatbaarheid van mantelzorgwoningen.

Kort samengevat: beurzen bieden oriëntatie en vergelijking van aanbieders, maar geven geen juridische zekerheid over plaatsing op een specifiek perceel.

De aankoop van een mantelzorgwoning na een beursbezoek is een civielrechtelijke koopovereenkomst waarop Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek van toepassing is. De daadwerkelijke plaatsing en het gebruik worden echter gereguleerd door de Omgevingswet. Artikel 5.1 bepaalt wanneer voor het bouwen of gebruiken van een bouwwerk een omgevingsvergunning nodig is.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt landelijke bouwtechnische eisen aan woonfuncties. Een woning die op een beurs wordt getoond, moet bij realisatie voldoen aan eisen voor constructieve veiligheid, brandveiligheid, ventilatie en energieprestatie. De presentatie op een beurs betekent niet dat het model op ieder perceel vergunningvrij kan worden geplaatst.

Een concreet voorbeeld: een bezoeker ziet op een woonbeurs een mantelzorgwoning van 70 m² en besluit deze aan te schaffen. Op het eigen perceel is volgens het omgevingsplan echter maximaal 60 m² aan bijbehorende bouwwerken toegestaan. De woning kan dan niet zonder vergunning worden geplaatst en mogelijk niet in deze omvang worden gerealiseerd.

Wat bij de gemeente moet worden nagegaan, is welke maximale oppervlakte en situering zijn toegestaan volgens het omgevingsplan en of het gebruik als zelfstandige woonruimte gekoppeld is aan een mantelzorgrelatie zoals bedoeld in artikel 1.1.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015).

Daarnaast kan een beurs nuttig zijn om informatie te verkrijgen over technische specificaties en conformiteit met het Bbl. Leveranciers moeten kunnen aantonen dat hun product voldoet aan de bouwtechnische normen.

Vanuit civielrechtelijk perspectief wordt een mantelzorgwoning bij duurzame plaatsing aangemerkt als onroerende zaak in de zin van artikel 3:3 Burgerlijk Wetboek. De waarde wordt meegenomen in de WOZ-waardering conform artikel 17 Wet WOZ.

De essentie is dat beurzen informatief zijn en inzicht geven in het aanbod, maar geen invloed hebben op de planologische of bouwtechnische beoordeling. De juridische toelaatbaarheid wordt uitsluitend bepaald door het omgevingsplan en de landelijke regels onder de Omgevingswet en het Bbl.

Lees ook ons artikel over Kunnen mantelzorgwoningen gasloos worden geleverd?.

Bronnen

• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 7 — Koopovereenkomst — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Omgevingswet — art. 5.1 — Vergunningplicht bouwactiviteiten — geraadpleegd 2026-02-21
• [Besluit] Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) — Bouwtechnische eisen woonfunctie — geraadpleegd 2026-02-21
• [Besluit] Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) — Omgevingsplanregels — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 — art. 1.1.1 — Definitie mantelzorg — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 3 — art. 3:3 — Onroerende zaak — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet waardering onroerende zaken — art. 17 — Waardebepaling — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] IPLO — Vergunningvrij bouwen onder de Omgevingswet — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] Rijksoverheid — Mantelzorgwoning plaatsen — geraadpleegd 2026-02-21