Moet de mantelzorgwoning worden ingeschreven in het Kadaster?

Een mantelzorgwoning wordt in beginsel niet als afzonderlijk object ingeschreven in het Kadaster. Het Kadaster registreert eigendomsrechten op onroerende zaken, zoals percelen en daarop gevestigde zakelijke rechten. Wanneer een mantelzorgwoning duurzaam met de grond wordt verbonden, wordt zij op grond van artikel 3:3 Burgerlijk Wetboek aangemerkt als onroerende zaak en door natrekking onderdeel van het perceel (artikel 5:20 BW).

Kort samengevat: de mantelzorgwoning wordt niet apart ingeschreven, maar maakt juridisch deel uit van het bestaande perceel waarop zij is geplaatst.

Indien er geen overdracht van grond of vestiging van een recht van erfpacht, opstal of hypotheek plaatsvindt, is er geen afzonderlijke notariële akte nodig die betrekking heeft op de woning als zelfstandig object. Het Kadaster registreert immers rechten op percelen, niet afzonderlijke bijgebouwen.

Wel kan de aanwezigheid van een mantelzorgwoning administratief worden verwerkt in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). De gemeente kan bijvoorbeeld een huisnummertoevoeging toekennen wanneer de woning zelfstandig wordt bewoond. Dit is echter een administratieve registratie en geen afzonderlijke kadastrale inschrijving.

Een concreet voorbeeld: een eigenaar plaatst een mantelzorgwoning in de achtertuin. Er vindt geen eigendomsoverdracht van grond plaats. De woning wordt duurzaam met de grond verbonden en wordt daardoor automatisch onderdeel van het perceel. Het Kadaster past de kadastrale registratie niet afzonderlijk aan voor het bouwwerk zelf.

Indien echter een recht van opstal wordt gevestigd om eigendom van de woning te scheiden van de grond, is een notariële akte vereist en wordt dit recht ingeschreven in het Kadaster. In dat geval kan de mantelzorgwoning juridisch worden afgesplitst van de grond.

Wat bij de notaris of het Kadaster moet worden nagegaan, is of specifieke eigendomsconstructies worden toegepast, bijvoorbeeld wanneer familieleden gezamenlijk investeren of wanneer financiering via hypotheek plaatsvindt.

Vanuit planologisch perspectief moet de plaatsing voldoen aan artikel 5.1 Omgevingswet en het omgevingsplan. Bouwtechnisch moet de woning voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Deze aspecten staan los van de kadastrale registratie.

Voor de Wet waardering onroerende zaken (artikel 17) wordt de mantelzorgwoning meegenomen in de waardebepaling van het perceel, ongeacht afzonderlijke kadastrale inschrijving.

De essentie is dat een mantelzorgwoning normaal gesproken niet afzonderlijk in het Kadaster wordt ingeschreven. Zij wordt juridisch onderdeel van het perceel waarop zij duurzaam is geplaatst, tenzij via een notariële constructie een apart zakelijk recht wordt gevestigd.

Lees ook ons artikel over Moet de mantelzorgwoning verwijderd worden na het einde van de zorg?.

Bronnen

• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 3 — art. 3:3 — Onroerende zaak — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 5 — art. 5:20 — Natrekking — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Kadasterwet — Inschrijving zakelijke rechten — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Omgevingswet — art. 5.1 — Vergunningplicht bouwactiviteiten — geraadpleegd 2026-02-21
• [Besluit] Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) — Bouwtechnische eisen woonfunctie — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) — Registratie bouwwerken — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet waardering onroerende zaken — art. 17 — Waardebepaling — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] Kadaster — Wanneer wordt iets ingeschreven? — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] IPLO — Plaatsing bouwwerken onder de Omgevingswet — geraadpleegd 2026-02-21