Heeft de notaris een rol bij aankoop van een mantelzorgwoning?

De rol van de notaris bij de aankoop van een mantelzorgwoning hangt af van de juridische kwalificatie van het object en van de eigendomssituatie van de grond. In veel gevallen wordt een mantelzorgwoning gekocht als prefab of modulaire unit die nog niet duurzaam met de grond is verbonden. In dat stadium is het bouwwerk juridisch een roerende zaak en is geen notariële levering vereist.

Kort samengevat: voor de aankoop van de losse unit is meestal geen notaris nodig; bij overdracht van grond of vestiging van rechten wel.

Op grond van artikel 3:3 van het Burgerlijk Wetboek wordt een gebouw dat duurzaam met de grond is verenigd aangemerkt als onroerende zaak. Zodra de mantelzorgwoning op een fundering wordt geplaatst en blijvend met de grond is verbonden, wordt zij onderdeel van het perceel. Het eigendom volgt dan de eigendom van de grond op basis van artikel 5:20 Burgerlijk Wetboek (natrekking).

Indien uitsluitend de woning wordt gekocht en geplaatst op eigen grond, is geen notariële akte nodig voor de aankoop van het bouwwerk zelf. De koopovereenkomst valt onder Boek 7 Burgerlijk Wetboek (koop).

Een notaris speelt wel een rol wanneer:
- grond wordt gekocht waarop de mantelzorgwoning zal worden geplaatst;
- een recht van erfpacht, opstal of gebruik wordt gevestigd;
- eigendomsverhoudingen tussen familieleden moeten worden vastgelegd;
- financiering plaatsvindt via een hypotheek die notarieel moet worden gevestigd.

Een concreet voorbeeld: een dochter koopt een prefab mantelzorgwoning en plaatst deze in haar eigen tuin. De koop van de unit verloopt zonder notaris. Indien zij echter een hypotheek verhoogt voor financiering, wordt een notariële hypotheekakte opgesteld.

Wat bij de notaris moet worden nagegaan, is of aanvullende afspraken wenselijk zijn over eigendom, gebruik of verwijdering na beëindiging van de mantelzorg. Dit kan relevant zijn bij samengestelde gezinnen of bij mede-eigendom van het perceel.

Planologisch moet de plaatsing voldoen aan artikel 5.1 van de Omgevingswet en aan het omgevingsplan. Bouwtechnisch moet de woning voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De notaris speelt hierin geen inhoudelijke rol, maar kan betrokken zijn bij eigendoms- of financieringsconstructies.

Vanuit fiscaal perspectief kan de woning bij duurzame plaatsing worden meegenomen in de WOZ-waardering op grond van artikel 17 Wet WOZ. Dit gebeurt onafhankelijk van notariële betrokkenheid.

De essentie is dat een notaris meestal niet nodig is voor de aankoop van de losse mantelzorgwoning, maar wel wanneer sprake is van overdracht van grond, vestiging van zakelijke rechten of hypothecaire financiering.

Lees ook ons artikel over Heeft een mantelzorgwoning een badkamer en keuken?.

Bronnen

• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 3 — art. 3:3 — Onroerende zaak — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 5 — art. 5:20 — Natrekking — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Burgerlijk Wetboek Boek 7 — Koopovereenkomst — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Omgevingswet — art. 5.1 — Vergunningplicht bouwactiviteiten — geraadpleegd 2026-02-21
• [Besluit] Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) — Bouwtechnische eisen woonfunctie — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet waardering onroerende zaken — art. 17 — Waardebepaling — geraadpleegd 2026-02-21
• [Wet] Wet op het notarisambt — Notariële akte bij overdracht onroerend goed — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] Rijksoverheid — Wanneer is een notaris verplicht? — geraadpleegd 2026-02-21
• [Uitleg] IPLO — Plaatsing bouwwerken onder de Omgevingswet — geraadpleegd 2026-02-21